Không biết từ lúc nào, xem phim và chương trình truyền hình nước ngoài, đặc biệt là phụ đề trên các nền tảng streaming, tôi luôn cảm thấy có gì đó sai sai.

Trước đây xem phụ đề, cảm giác khá chỉn chu, chỉ là truyền đạt ý nghĩa một cách rõ ràng. Còn bây giờ, đầy rẫy những từ ngữ mạng, cứ "tuyệt đỉnh", "YYDS", "cảm ơn bạn nhé", "toang rồi"... Lần trước xem một bộ phim truyền hình Mỹ, nhân vật nói câu "That's unbelievable!", phụ đề hiện lên chữ lớn: "Tôi thật sự cảm ơn anh!"

Tôi lập tức mất hứng luôn! Đây là một phim trinh thám, đang rất căng thẳng! Nhân vật đang thể hiện sự kinh ngạc và tức giận, không phải thật sự đang "cảm ơn" ai đó! Kiểu dịch này, cảm giác như anh bạn dịch đang lướt video ngắn quá hưng phấn, tiện tay là chèn vào.

Tất nhiên, với một số phim hài, phim đời thường, dùng một chút từ ngữ mạng gần gũi, thực sự có thể tăng điểm hài hước, rút ngắn khoảng cách. Ví dụ dịch "You're kidding me!" thành "Mày đang lừa ma à?", tôi thấy khá thú vị, phù hợp với ngữ cảnh.

Nhưng vấn đề là, bây giờ có phần lạm dụng quá mức. Không phân biệt thể loại, không phân biệt ngữ cảnh, không phân biệt tính cách nhân vật, cứ dùng nguyên một bộ từ ngữ mạng mà phủ lên. Hình như không dùng những từ này thì không biết dịch nữa vậy. Đáng sợ hơn là, vòng đời của những từ ngữ mạng này cực kỳ ngắn, năm nay xem phim dùng "YYDS", sang năm có thể đã lỗi thời, năm sau xem lại bộ phim này, phụ đề lại trở thành rào cản hiểu biết, còn phải suy nghĩ xem năm đó đây là trend gì.

Tôi nghĩ dịch thuật, đặc biệt là dịch phụ đề, nhiệm vụ hàng đầu vẫn là "trong suốt hóa", để khán giả không cảm nhận được sự tồn tại của phụ đề, thông suốt hiểu được tình tiết và cảm xúc nhân vật. Theo đuổi quá mức sự "thời thượng" và "bản địa hóa", cưỡng ép chơi chữ, ngược lại là thêm một lớp kính lọc nhờn ngậy giữa khán giả và tác phẩm.

Mọi người nghĩ sao? Thích loại phụ đề sống động này, hay có xu hướng thích bản dịch bảo thủ, chính xác hơn? Có trải nghiệm nào bị một phụ đề từ ngữ mạng làm cho khó chịu không?