Một nhân viên từ tập đoàn lớn chia sẻ: Cảm giác như bị "chặt ngón tay", một công ty săn đầu người đề nghị mức lương gần gấp đôi để dụ tôi nhảy việc. Kết quả là tôi bị sa thải ngay trong thời gian thử việc. Thu nhập hàng năm của anh ta ở công ty cũ là hơn 1,1 triệu tệ, nhưng công ty mới đề nghị mức lương cộng với quyền chọn lên tới gần 3 triệu tệ - hỏi ai mà không động lòng? Để tránh vi phạm điều khoản cạnh tranh, anh ta nhận việc dưới dạng ẩn danh. Chưa đầy ba tháng sau, anh ta nhận thông báo không đạt yêu cầu thử việc và phải thu dọn đồ đạc ra đi. Cuối cùng, anh ta dùng trải nghiệm đau đớn của mình để cảnh báo mọi người: Nếu có ai dụ bạn với mức lương quá cao, hãy cẩn thận kẻo rơi vào bẫy.

"Kế hoạch chặt ngón tay" là gì?

"Kế hoạch chặt ngón tay" là chiến lược cạnh tranh xấu, khi các công ty dụ nhân viên cốt lõi của đối thủ bằng mức lương cao gấp nhiều lần, lợi dụng họ để thu thập công nghệ hoặc bí mật thương mại trong thời gian ngắn, sau đó nhanh chóng tìm cớ sa thải. Hành động này không chỉ gây tổn hại cho đối thủ cạnh tranh mà còn phá hoại sự ổn định nghề nghiệp của nhân viên và làm rối loạn môi trường cạnh tranh công bằng trong ngành.

Trước đây, công ty Ninebot và người sáng lập Insta360 đã lên tiếng chỉ trích "kế hoạch chặt ngón tay" vì phá hoại hệ sinh thái ngành, cho rằng hành vi này hoàn toàn vô đạo đức.

Bạn nói rằng anh chàng trong hình thiếu khả năng phán đoán sao? Lương trăm triệu một năm có lẽ cũng không đủ, áp lực cuộc sống hiện nay rất lớn, 3 triệu tệ một năm với người lao động thật khó để tỉnh táo. Nếu có lỗi, thì chỉ là đã quá tin vào lòng tốt của người khác, không lường trước được vị trí thực sự của mình trong mắt họ.

Anh ta đi theo con đường thứ ba. Vào được công ty, nhưng cũng nhanh chóng bị vắt kiệt rồi vứt bỏ. Chưa đầy ba tháng, vừa đúng một chu kỳ đánh giá dự án, rồi bị đánh trượt thử việc. Đánh giá cái gì? Tiêu chuẩn là gì? Ai là người đánh giá? Câu trả lời có lẽ đã được chuẩn bị sẵn từ ngày đầu tiên anh ta nhận việc.

Đừng nghĩ rằng "kế hoạch chặt ngón tay" phải được lãnh đạo phê duyệt. Đôi khi chỉ cần một trưởng bộ phận phối hợp với nhóm nhân sự là đủ, không cần qua tay sếp lớn. Cánh cửa làm điều xấu rất thấp. Không cần cả công ty đều là người xấu mới thực hiện được.

Chỉ cần KPI của phòng nhân sự có chỉ số ngầm về thu thập thông tin từ đối thủ, thêm một câu "sếp muốn anh đi nói chuyện với trưởng bộ phận kỹ thuật bên đó", thế là cả quy trình tự động vận hành.

Trong đoạn chat bị rò rỉ từ nhóm CEO Thuận Vi, có người nói thẳng: Một công ty nào đó suốt mấy năm nay nhắm vào Ecovacs và Roborock, dùng lương cao gấp nhiều lần để dụ người, sau ba tháng lấy hết bí mật công nghệ và thương mại rồi đuổi việc.

Hai chữ "suốt mấy năm" rất quan trọng, chứng tỏ chiêu này lặp lại vẫn hiệu quả, chi phí thấp và không bị truy cứu.

Luật lao động quy định: Nếu công ty chấm dứt hợp đồng trong thời gian thử việc với lý do không đạt yêu cầu, họ phải có bằng chứng chứng minh, nếu không sẽ bị coi là chấm dứt trái phép.

Nhưng thực tế là phòng pháp chế của tập đoàn lớn có đủ nguồn lực để câu giờ, bạn khó thu thập được bằng chứng. Chụp ảnh tùy tiện trong công ty đã là vi phạm nội quy, làm nhiều lần có thể bị đuổi việc ngay. Chi phí đòi công lý quá cao, kết cục của đa số là ký đơn nghỉ việc trong im lặng, than thở chút rồi lại đi nộp hồ sơ xin việc.

Câu cuối của anh chàng trong hình: "Nếu có ai dụ bạn với mức lương quá cao, hãy cẩn thận kẻo rơi vào bẫy." Thực tế những cái bẫy kiểu này rất nhiều.

Ví dụ trong cả quá trình đàm phán, đối phương quan tâm đến thông tin bạn cung cấp hơn là sự phát triển của bạn. Một công ty thực sự muốn tuyển bạn sẽ nói rõ:

Bạn sẽ làm gì? Họ sẽ cho bạn biết tình hình đội nhóm.

Phân công thế nào? (Yêu cầu danh sách và cơ cấu tổ chức)

Còn một công ty muốn lợi dụng bạn sẽ chỉ hỏi liên tục: Dự án hiện tại của bạn thế nào? (Muốn biết hướng đi), thành viên chủ chốt trong nhóm bạn là ai?

Môi trường làm việc hiện nay quá tồi tệ. "Kế hoạch chặt ngón tay" thành công vì lợi dụng tâm lý khao khát cơ hội tốt của con người. Giống như kiếm tiền từ sự lo lắng vậy.

Trong thị trường tuyển dụng với thông tin cực kỳ bất cân xứng, sự khao khát này trở thành điểm yếu để bị lợi dụng. Bạn tưởng mình đang thảo luận về công việc, nhưng thực ra đối phương đang thực hiện một chiến lược cạnh tranh.

Dài dòng thế này không phải để khuyên bạn đừng nhảy việc, mà là hãy tìm hiểu kỹ xem họ cần con người bạn hay chỉ cần thứ trong đầu bạn.

Hai điều này đôi khi trông rất giống nhau, nhưng kết cục lại khác nhau một trời một vực.